ترمز و فرمان
عیبی که در پارکینگ پیدا می‌کنید فقط دردسر کوچکی است، اما همان عیب در سرعت بالا می‌تواند به تصادف تبدیل شود. این فصل فهرست عیب‌های آزمون را به بازدیدی تبدیل می‌کند که پیش از حرکت می‌توانید انجام دهید و از دو سامانه‌ای شروع می‌کند که خودرو را کنترل می‌کنند.
این فهرست چگونه کار می‌کند؟
Section titled “این فهرست چگونه کار می‌کند؟”پیوست 2 مقررات راهنمایی و رانندگی عیب‌ها و شرایطی را فهرست کرده که بهره‌برداری از وسیله نقلیه را ممنوع می‌کنند. «بهره‌برداری» در اینجا یعنی استفاده از آن در راه. اگر عیبی در فهرست باشد، نباید از وسیله نقلیه استفاده کرد. اگر نباشد، به حساب نمی‌آید: مثلاً پخش‌کننده صوتی خراب در فهرست نیست.
چهار ایستگاه بازدید. 1: از روی صندلی، ترمز و فرمان را آزمایش کنید (همین درس). 2: دور خودرو بچرخید و چراغ‌ها و شیشه‌ها را ببینید. 3: هر چرخ و لاستیک را نگاه کنید. 4: موتور و تجهیزات را مرور کنید.
دام رایج: بیشتر این پرسش‌ها با «در هر دو مورد» تمام می‌شوند. هر گزینه را جداگانه بسنجید. یک گزینه ممکن است کاملاً عادی باشد، مثلاً لاستیکی که هنوز بالاتر از حد خودش است.
ایستگاه 1: ترمز
Section titled “ایستگاه 1: ترمز”- ترمز هیدرولیکی: آب‌بندی خط ترمز باید سالم باشد. آب‌بندی خراب باعث نشت روغن می‌شود.
- ترمز بادی: فشارسنج باید کار کند.
- ترمز پارک: باید وسیله نقلیه را در شیب تعیین‌شده توسط استاندارد بی‌حرکت نگه دارد.
ایستگاه 1: فرمان
Section titled “ایستگاه 1: فرمان”فرمان مقداری لقی دارد: اینکه غربیلک چقدر می‌چرخد تا چرخ‌ها واکنش نشان دهند. اگر این لقی زیاد باشد، فرمان شما دیر عمل می‌کند.
حد لقی برای خودروی سواری و اتوبوسی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده 10 درجه و برای اتوبوس‌های دیگر 20 درجه است.
به یاد داشته باشید: پایه ساخت تعیین‌کننده است. لقی 15 درجه بهره‌برداری از اتوبوس ساخته‌شده بر پایه خودروی سواری را ممنوع می‌کند، اما در اتوبوس معمولی در حد مجاز است.
بهره‌برداری در این موارد هم ممنوع است:
- قطعات یا مجموعه‌های فرمان جابه‌جایی‌هایی داشته باشند که در ساختار پیش‌بینی نشده است.
- اتصالات پیچی سفت نشده یا به روش تعیین‌شده مهار نشده باشند.
- تقویت‌کننده فرمان که در طراحی پیش‌بینی شده معیوب باشد یا وجود نداشته باشد.
مطلب تکمیلی: حس کردن عیب‌ها از روی صندلی راننده
این مطلب از بانک سؤالات نیامده است.
با موتور روشن و چرخ‌های مستقیم، غربیلک را آرام به دو طرف بچرخانید تا چرخ‌ها شروع به حرکت کنند. فاصله خالی زیاد، صدای تق‌تق یا سفتی در بعضی نقاط کار تعمیرکار است. پدال ترمز را محکم فشار دهید: باید سفت باشد و آرام‌آرام تا کف پایین نرود. لکه‌های روغن زیر خودرو هم ارزش بررسی دارند.
خودتان امتحان کنید
Section titled “خودتان امتحان کنید”گلگیرهای خودرویی با 12 درجه لقی فرمان وجود ندارند. کدام عیب است؟ هر دو. حد خودرو 10 درجه است و نبود گلگیرها یا ضدپاشش‌های پیش‌بینی‌شده در ساختار هم در فهرست است.
نکات کلیدی
Section titled “نکات کلیدی”- پیوست 2 یک فهرست است: عیب فقط وقتی بهره‌برداری را ممنوع می‌کند که در آن آمده باشد.
- خراب بودن آب‌بندی ترمز هیدرولیکی یا کار نکردن فشارسنج ترمز بادی بهره‌برداری را ممنوع می‌کند.
- حد لقی فرمان: 10 درجه برای خودرو یا اتوبوس بر پایه خودرو، 20 درجه برای اتوبوس‌های دیگر.
- اتصالات شل فرمان و تقویت‌کننده فرمان معیوب بهره‌برداری را ممنوع می‌کنند.
پرسش‌های تمرینی
Section titled “پرسش‌های تمرینی”پرسش 935. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- ارتفاع باقی‌مانده آج لاستیک خودروهای سواری سبک 1.8 میلی‌متر باشد.
- آب‌بندی (نشت‌بندی) خط ترمز هیدرولیکی مختل شده باشد.
- در هر دو حالت.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 2. آب‌بندی (نشت‌بندی) خط ترمز هیدرولیکی مختل شده باشد.
طبق قانون جمهوری ارمنستان «درباره تأمین ایمنی ترافیک جاده‌ای»، بهره‌برداری از وسیله نقلیه ممنوع است اگر وضعیت فنی آن با فهرست نقص‌های ممنوع‌کنندهٔ بهره‌برداری که دولت تصویب کرده مطابقت نداشته باشد، و بخش 1 پیوست شمارهٔ 2 مقررات راهنمایی و رانندگی (نقص‌های سامانه‌های ترمز) اختلال در آب‌بندی خط ترمز هیدرولیکی را از همین موارد می‌داند. بر پایهٔ همان پیوست، کمترین ارتفاع باقی‌ماندهٔ مجاز آج لاستیک خودروهای سواری سبک 1.6 میلی‌متر است، بنابراین گزینهٔ «ارتفاع باقی‌مانده آج لاستیک خودروهای سواری سبک 1.8 میلی‌متر باشد.» شرط ممنوع‌کننده نیست — 1.8 میلی‌متر هنوز بالاتر از حد مجاز است. پس بهره‌برداری را همان گزینهٔ «آب‌بندی (نشت‌بندی) خط ترمز هیدرولیکی مختل شده باشد.» ممنوع می‌کند و گزینهٔ «در هر دو حالت.» نادرست است.
پرسش 936. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- ارتفاع باقی‌مانده آج لاستیک‌های خودروی باری 1.6 میلی‌متر باشد.
- فشارسنج سیستم ترمز بادی کار نکند.
- در هر دو مورد.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 2. فشارسنج سیستم ترمز بادی کار نکند.
بخش 1 پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی — فهرست نقص‌ها و شرایطی که بهره‌برداری را ممنوع می‌کند، در قسمت سامانه‌های ترمز — بهره‌برداری را ممنوع می‌کند وقتی فشارسنج سیستم ترمز بادی یا بادی‌هیدرولیکی کار نکند. ارتفاع باقی‌مانده آج لاستیک‌های خودروی باری برابر 1.6 میلی‌متر، بالاتر از حداقلی است که مقررات برای خودروهای باری مجاز می‌داند، نه پایین‌تر از آن؛ بنابراین شرط ممنوعیت نیست. پس تنها فشارسنج از کار افتاده بهره‌برداری را ممنوع می‌کند و به همین دلیل «فشارسنج سیستم ترمز بادی کار نکند.» درست است و «در هر دو مورد.» نادرست است.
پرسش 965. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- لقی مجموع سامانه فرمان خودروی سواری از 10 درجه بیشتر باشد.
- گِلگیرها و ضدپاشش‌های پیش‌بینی‌شده در ساختار وجود نداشته باشند.
- در هر دو مورد.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 3. در هر دو مورد.
هر دو حالت بهره‌برداری را ممنوع می‌کنند. بخش مربوط به سامانه فرمان در پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی (فهرست نقص‌ها و شرایط ممنوع‌کننده بهره‌برداری) بهره‌برداری را ممنوع می‌کند، هرگاه «لقی مجموع سامانه فرمان خودروی سواری از 10 درجه بیشتر باشد.»، و بخش «سایر موارد» هنگامی که «گِلگیرها و ضدپاشش‌های پیش‌بینی‌شده در ساختار وجود نداشته باشند.» چون هر یک از این شرط‌ها به تنهایی مبنای ممنوعیت است، پاسخ درست «در هر دو مورد.» است.
پرسش 974. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- در قطعات (اجزا) و مجموعه‌های سامانه فرمان، جابه‌جایی‌هایی وجود داشته باشد که در ساختار پیش‌بینی نشده است.
- در قسمت جلو، چراغ‌های راهنمای گردش با نور سفید نصب شده باشد.
- در هر دو مورد.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 1. در قطعات (اجزا) و مجموعه‌های سامانه فرمان، جابه‌جایی‌هایی وجود داشته باشد که در ساختار پیش‌بینی نشده است.
بند 2 پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی — «نقص‌های سامانه‌های فرمان» — بهره‌برداری را ممنوع می‌کند، هرگاه در قطعات و مجموعه‌های سامانه فرمان جابه‌جایی‌هایی وجود داشته باشد که در ساختار پیش‌بینی نشده است؛ بنابراین گزینه «در قطعات (اجزا) و مجموعه‌های سامانه فرمان، جابه‌جایی‌هایی وجود داشته باشد که در ساختار پیش‌بینی نشده است.» درست است. نصب چراغ‌های راهنمای گردش با نور سفید در قسمت جلو نقص نیست: جزء «الف» بند 3 در قسمت جلو تنها چراغ‌هایی را ممنوع می‌کند که رنگ نورشان غیر از سفید، زرد یا نارنجی باشد؛ یعنی رنگ سفید در جلو مجاز است. پس گزینه «در هر دو مورد.» نادرست است.
پرسش 981. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- در اتوبوسی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده است، لقی مجموع سامانه فرمان از 10 درجه بیشتر باشد.
- گِل‌گیرهای محافظ و پاشش‌گیرهای پیش‌بینی‌شده در ساختار موجود نباشند.
- در هر دو مورد.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 3. در هر دو مورد.
هر دو حالت بهره‌برداری را ممنوع می‌کنند. پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی («فهرست نقص‌ها»)، بخش «نقص‌های سامانه فرمان»، حد لقی مجموع را برای خودروهای سواری و برای اتوبوس‌هایی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده‌اند 10 درجه تعیین کرده است؛ بنابراین بیشتر شدن لقی از 10 درجه در چنین اتوبوسی بهره‌برداری را ممنوع می‌کند. بخش «سایر موارد» جداگانه بهره‌برداری را در صورت نبودن گِل‌گیرهای محافظ و پاشش‌گیرهای پیش‌بینی‌شده در ساختار ممنوع می‌کند. هر یک از این شرط‌ها به‌تنهایی بهره‌برداری را ممنوع می‌کند، بنابراین پاسخ درست «در هر دو مورد.» است.
پرسش 982. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- لقی مجموع سامانه فرمان اتوبوسی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده است 15 درجه باشد.
- لقی مجموع سامانه فرمان اتوبوس 15 درجه باشد.
- در هر دو مورد.
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 1. لقی مجموع سامانه فرمان اتوبوسی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده است 15 درجه باشد.
بخش «نقص‌های سامانه فرمان» پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی («فهرست نقص‌ها») حد لقی مجموع را بر پایه رده وسیله نقلیه تعیین می‌کند: 10 درجه برای اتوبوسی که بر پایه خودروی سواری ساخته شده است و 20 درجه برای اتوبوس معمولی. بنابراین لقی 15 درجه از حد اتوبوس ساخته‌شده بر پایه خودروی سواری بیشتر است و بهره‌برداری از آن را ممنوع می‌کند؛ به همین دلیل آن گزینه درست است. در اتوبوس معمولی همین 15 درجه هنوز درون حد 20 درجه است و نقص به شمار نمی‌رود، بنابراین «در هر دو مورد.» نادرست است.
پرسش 996. بهره‌برداری از وسایل نقلیه ممنوع است، اگر:
- تقویت‌کننده فرمان که در طراحی پیش‌بینی شده است معیوب باشد یا وجود نداشته باشد
- پخش‌کننده صوتی کار نکند
- در هر دو مورد
نمایش پاسخ
پاسخ درست: 1. تقویت‌کننده فرمان که در طراحی پیش‌بینی شده است معیوب باشد یا وجود نداشته باشد
بند 2 پیوست شماره 2 مقررات راهنمایی و رانندگی («عیوب سامانه‌های فرمان») بهره‌برداری را ممنوع می‌کند وقتی تقویت‌کننده فرمان که در طراحی پیش‌بینی شده است معیوب باشد یا وجود نداشته باشد؛ بدون آن نیروی لازم برای چرخاندن فرمان همان چیزی نیست که وسیله نقلیه برای آن ساخته شده است. پخش‌کننده صوتی که کار نمی‌کند در هیچ جای پیوست شماره 2 نیامده است و این فهرست بسته است، پس عیبی نیست که بهره‌برداری را ممنوع کند. تنها یکی از این دو حالت بهره‌برداری را ممنوع می‌کند، پس «در هر دو مورد» نادرست است.